CHLEBNIKOW

Pracownia złotnicza Iwana Chlebnikowa była jedną z najznakomitszych pracowni działających w Rosji w drugiej połowie XIX w. Dzieła Chlebnikowa słynęły ze wspaniałego stylu, jakości wykonania i wartości artystycznej. 

Historia pracowni

Pracownia została założona przez Piotra Chlebnikowa w 1840 r. w Moskwie. Była to pracownia złotnicza i jubilerska, która wytwarzała szeroki asortyment wyrobów złotniczych ze złota, srebra i kamieni szlachetnych. Pracownię odziedziczył Iwan Piotrowicz Chlebnikow i w latach 1870-1871 gruntownie ją zmodernizował tworząc nowoczesną dużą firmę złotniczą. 
Nowa pracowania szybko odniosła sukces. Już w 1872 r. Chlebnikow został dostawcą Dworu Wielkiego Księcia Konstantyna Mikołajewicza, a w 1877 r. dostawcą Dworu Wielkiego Księcia Włodzimierza Aleksandrowicza. Wreszcie w 1881 r. Chlebnikow został uhonorowany tytułem dostawcy Dworu JCW cara Aleksandra III. Przedsiębiorstwo było również dostawcą i jubilerem dworów duńskiego, serbskiego i czarnogórskiego. Dzięki pozycji przy dworze cesarskim firma Chlebnikowa otrzymała prestiżowe zamówienia, m. in. na uzupełnienie srebrnych serwisów stołowych przeznaczonych dla pałaców w Gatczynie i Aniczkowskiego oraz serwisu obiadowego z monogramem Katarzyny II.
Po śmierci Iwana Chlebnikowa przedsiębiorstwo przekształciło się w spółkę pod nazwą: „Chlebnikow I.P., Synowie i Spółka”. Działalność kontynuowali synowie Iwana Piotrowicza Chlebnikowa: Michał, Aleksy, Mikołaj i Włodzimierz. Działalność firmy koncentrowała się głównie w Moskwie, ale posiadała też salon w Petersburgu. Firma działała nieprzerwanie aż do wybuchu rewolucji, do roku 1918.
W 1871 r. przedsiębiorstwo zatrudniało 100, a w roku 1882 już 200 wykwalifikowanych pracowników, w tym wielu wybitnych projektantów, złotników i jubilerów. Przedsiębiorstwo współpracowało z wieloma podwykonawcami. Roczny obrót firmy w roku 1871 wyniósł 56 tysięcy, a w roku 1882 nieomal 300 tysięcy rubli. Firma sprzedawała głównie wyroby ze srebra, o czym świadczą ilości oznakowanych wyrobów. W roku 1882 oznakowano około 500 pudów srebra i 10 pudów złota. 

Chlebnikow38
Na podstawie: Złotnicy dworu Romanowów, pod red. A. Szymańskiego, Opole-Berlin 2011

Dekoracje i ornamenty na dziełach Chlebnikowa

Punce Chlebnikowa

Punce i cechy złotnicze pracowni Chlebnikowa zawierają pisane cyrylicą nazwisko założyciela pracowni, a zarazem nazwę przedsiębiorstwa w postaci słowa "Chlebnikow" lub "P. Chlebnikow". Na wyrobach były również zamieszczane punce imienne mistrzów. Wyroby z pracowni Chlebnikowa zawsze były starannie i poprawnie znakowane. Wiele dzieł jest znakowane dwugłowym orłem, czyli znakiem dostawcy dworu cesarskiego. 
chlebnikow_103
chlebnikow_105
chlebnikow_110
chlebnikow_107
Na podstawie: Złotnicy dworu Romanowów, pod red. A. Szymańskiego, Opole-Berlin 2011

Ceny dzieł z pracowni Chlebnikowa

Dzieła pochodzące z pracowni Chlebnikowa należą do najbardziej cenionych przez kolekcjonerów i inwestorów. Niektóre z nich osiągają na prestiżowych aukcjach bardzo wysokie ceny. Poniżej prezentowane są przykładowe ceny wybranych dzieł pochodzących z tej pracowni.
Tabakierka z nefrytu z monogramem Mikołaja II. 372 tys $ – w 2007 r. w Londynie.
 
Na podstawie danych pochodzących z profesjonalnego rynku sztuki opracował dr A. Szymański

Nagrody i medale na wystawach

W swoich salonach handlowych w Moskwie i Petersburgu Chlebnikow oferował pełny asortyment wyrobów jubilerskich i złotniczych. Firma Chlebnikowa brała udział w bardzo wielu wystawach i targach zdobywając liczne nagrody i wyróżnienia, między innymi w roku 1872 w Moskwie, w roku 1875 w Mitawie, w roku 1876 w Filadelfii, w roku 1878 i 1889 w Paryżu, w roku 1883 w Nicei, w roku 1884 w Rydze, w roku 1882 w Moskwie, w roku 1888 w Kopenhadze, w 1893 w Chicago i w 1883 w Amsterdamie.

chlebnikow_113

Motyw "bojarski" w oeuvre pracowni Chlebnikowa

Pracownia Chlebnikowa słynęła z wyrobów dekorowanych emalią w stylu neoruskim. Konkurowała w tym zakresie z Owczynnikowem. Chlebnikow wytwarzał również przedmioty w stylu "bojarskim". Dzieła te były dekorowane motywami zaczerpniętymi z baśni i legend ruskich. Najbardziej rozpoznawalnym motywem tego stylu była postać bojara, czyli średniowiecznego woja ruskiego. 

Złotnik i jubiler dworu Romanowów

Od 1881 r. pracownia Chlebnikowa posiadała tytuł złotnika dworu cesarskiego i dostawcy Gabinetu JCW. Dzieła pochodzące z pracowni Chlebnikowa były bardzo często zamawiane przez dwór cesarski w Petersburgu na prezenty dyplomatyczne i okolicznościowe.
chlebnikow_97

Opakowania dzieł Chlebnikowa 

Wyroby Chlebnikowa należały do luksusowych i jako takie były pakowane w specjalnie robione luksusowe pudełka i kasety. Były one oznaczane nazwą przedsiębiorstwa oraz informacją o tym, że pracownia jest jubilerem dworu.
Chlebnikowa nawiązywał w ten sposób do tradycji Sazikowa. 
chlebnikow_79

Galeria dzieł pochodzących z pracowni Chlebnikowa

POLECANE  PUBLIKACJE

Książka "Złotnicy dworu Romanowów" to słownik, na kartach którego zostały przedstawione wszystkie pracownie złotnicze i mistrzowie sztuki złotniczej pracujący dla cesarskiego dworu Romanowów. Złotnicy pracujący dla dworu nosili zaszczytny tytuł "złotnika dworu" lub "dostawcy dworu". Słownik obejmuje okres drugiej połowy XIX i początek XX wieku.

Album "Faberge. Historia i arcydzieła" to pierwsza w Polsce książka o pracowni największego złotnika w dziejach Piotra Karola Faberge, twórcy cesarskich prezentów wielkanocnych, tak zwanych "jajek Faberge". Książka jest pięknym albumem, ale również interesującą kpracą naukową, w której zostało zaprezentowanych 101 arcydzieł wykonanych przez Faberge.

Książka "Szkice o złotnictwie rosyjskim" to publikacja, w której w szeregu artykułów zostały przedstawione wybrane zagadnienia z historii złotnictwa rosyjskiego w XIX w. W książce znajdują się artykuły o pracowniach Sazikowa, Bolina, Butza, braci Graczew, Zeftingena, Brejtfusa oraz artykuły o mistrzach złotnikach m. in. o Michale Perchinie, Henryku Wigstromie, Juliuszu Rappoporcie i innych.

Książka "Złotnictwo rosyjskie" to zbiór artykułów poświęconych dziejom złotników i sztuki złotniczej w XIX-wiecznej Rosji. W książce znajdują się artykuły o pracowniach złotniczych Keibel, Koechli, Geckler, Kammerrer, Nicholls & Plincke, Brejtfus oraz kilka artykułów o pracowni Faberge.

KONTAKT ZE SPECJALISTĄ